پیر ما گفت

به نظر شما حافظ بیشتر عاشق بوده است یا عاقل؟ شکل خودمانی این سوال این است که بپرسیم حافظ با دلش شعر میگفت یا از عقلش استفاده میکرد؟
حتمأ این بیت معروف حافظ را شنیده اید:

پیر ما گفت خطا بر قلم صنع نرفت

آفرین بر نظر پاک خطا پوشش با‌د

براستی این صفت خطاپوشی برازندهء کدام موصوف است؟ “پیرما” یا “خدا”؟ آیا این خداوند است که به سبب قدرت بی‌ انتهایش جهان را بدون خطا ساخته است یا اینکه پیر ما سعی می‌کند که با منکر شدن مشکلات، خطا پوشی کند.

صحبت بر سر این ایهام فوق العاده که ساختهٔ ذهن خداوندگار ایهام فارسی‌ است و قرنها است ملتی را در خماری گذاشته است بسیار میتوان کرد ولی‌ آنچه که در این لحظه ذهن مرا به خود مشغول کرده جنبهٔ دیگری از مساله است و آن اینکه آیا فقط یک قریحهٔ شاعرانهٔ قوی میتواند خالق این چنین بیت محکمی باشد؟

به نظر من حافظ بسیار در مورد اشعارش فکر میکرده و آنها را پس از نگارش اولیه بارها تغییر میداده تا نهایتأ به چنین ترکیبهای بکری که در دیوانش کم هم نیست برسد. من فکر میکنم حافظ پیش و بیش از اینکه شاعری عاشق باشد انسانی عاقل بوده است (با عرض معذرت از پیشگاه مرحوم مطهری!).

Advertisements

One thought on “پیر ما گفت

  1. یوسف says:

    نه داداش! حافظ نه عاشق بوده نه عاقل.عارف بوده 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: